'Meeste moslims bonafide burgers'
door Ilse Keuenhof


LEIDEN - ,,NOVA heeft uitspraken van imams vastgelegd, maar had te weinig knowhow om de informatie in een context te kunnen plaatsen.'' De Leidse islamoloog Pieter Sjoerd van Koningsveld is absoluut niet te spreken over de uitzendingen waarin NOVA eind vorige week radicale imams in beeld bracht. ,,Het is een klein groepje extreme jongens.''

Dat de imams die in NOVA verschenen te ver zijn gegaan, daar laat ook Van Koningsveld geen twijfel over bestaan. ,,Ze hebben gezegd dat je vrouwen mag slaan en ik werd ook niet vrolijk van de uitspraak 'De wetten van de VN die tegen de islam ingaan, zijn heidense wetten die vertrapt moeten worden'.''

Toch heeft de islamoloog zich behoorlijk gestoord aan de uitzending. ,,NOVA gaf geen representatief beeld van de moslimgemeenschap. Door over de andere moslims te zwijgen, is de indruk gewekt dat het beeld wl representatief is.'' Had NOVA wel andere moslims in beeld gebracht, dan had de kijker ingezien dat het een marginaal en extreem groepje is, vindt Van Koningsveld. ,,De grote fout van NOVA is dat ze de witte vlek geen inhoud geeft.''

Artikel zes van de grondwet omschrijft vrijheid van godsdienst als een recht 'behoudens ieders verantwoordelijkheid voor de wet'. ,,Wanneer imams verkondigen dat de wetten van de VN vertrapt kunnen worden, overschrijden ze dus de vrijheid van godsdienst.'' Met het fragment waarin een Syrische imam in de moskee Assoennah in Den Haag, Allah 'vernietiging van de vijanden van de islam' afsmeekt, heeft Van Koningsveld minder moeite. ,,Het wordt pas erg als je de vijand benoemt: 'Reken af met Bush en de zijnen. Reken af met Sharon en zijn soldaten'. Pas op dat moment wordt de moskee een broedplaats voor politieke propaganda.''

De uitspraken van de imams moeten aan de kaak worden gesteld, maar dan op 'wetenschappelijk verantwoorde manier'. ,,De imams in het programma behoren tot een klein groepje Wahhabitische jongens. Die zijn heel extreem. Zo zijn ze bijvoorbeeld tegen de naturalisatie van moslims in westerse landen. De mainstream van de moslims is voorstander. In de meeste moskees wordt uitgedragen dat je actief moet deelnemen aan het politieke en sociale leven, wordt desnoods lid van een christelijke partij.'' De angst van mensen die roepen dat deze imams het topje van de ijsberg zijn, vindt de hoogleraar compleet onterecht. ,,De imams die NOVA portretteerde zijn het wel zo'n beetje.''

De afgelopen weken en maanden waren islamitische scholen het gesprek van de dag. Toen kwam imam El Moumni met zijn uitspraken over homoseksuelen. Volgens Van Koningsveld ondergaan we een hype en gaan we van incident naar incident. ,,We hebben 700.000 moslims in Nederland. Dat is een hele grote groep en aan de randen vind je dan altijd extreme richtingen.''

Er is iets aan de hand in Nederland. De rem die altijd op het uiten van vreemdelingenhaat en xenofobie was, is eraf. Mensen durven harder op te treden. ,,En van de uitingen is schelden op de islam. Eigenlijk maken die mensen op verkapte wijze duidelijk, dat ze niets met de moslims te maken willen hebben. Programma's als NOVA mogen ons niet blind maken voor de verborgen politieke agenda van mensen. De meeste moslims zijn bonafide burgers van Nederland. Ik beschouw het als mijn taak om dat naar voren te brengen.''

De islamoloog wijst op het kennisgat van de Nederlander. Weinig mensen weten dat slechts een kwart van de 700.000 moslims regelmatig naar de moskee gaat. ,,Dat is niet interessant voor NOVA en dus komt de Nederlander dit niet te weten.''

 

Grenzen
Het is duidelijk dat imams moeten leren waar de grenzen liggen en dat doen ze volgens de geleerde ook. ,,Dat geef ik u op een briefje.'' Imams die een strafbaar feit plegen, moet boeten. Maar sluiting van moskeen en overheidstoezicht op preken van imams vindt hij geen oplossing. ,,Dan escaleren zaken alleen maar. We moeten duidelijk maken waar de grenzen liggen. Arbeidsrechtelijk en juridisch zijn imams in de uitoefening van hunambt verantwoording schuldig aan God. Het bestuur kan je nooit die verantwoordelijkheid geven. Maar het moskeebestuur is wel de werkgever van de imam en heeft daarmee alle recht om te zeggen: dr is het gat van de deur.''

Gaan imams in de fout, dan volgt volgens de professor een maatschappelijk tik op de vingers. De straf komt wel, meent hij. ,,Neem bijvoorbeeld een imam die een verblijfsvergunning heeft gekregen voor de uitoefening van zijn ambt. Die vervalt als hij zijn baan als imam kwijtraakt. Ook kan de overheid een tijdelijke verblijfsvergunning intrekken.''

Maar ook in het wegsturen van imams ziet Van Koningsveld geen brood. Hij wil een imam die de fout ingaat een kans geven een beter inzicht in de Nederlands samenleving te verkrijgen. ,,Alleen zo kan een imam gestalte geven aan een functie die beter in de Nederlandse samenleving past. Een tweede kans in de samenleving dus. ,,Met veel vallen en opstaan weliswaar. Maar met de botte bijl werken helpt absoluut niet.'' (20 juni 2002)

bron