Volkert van der G. zag geen andere uitweg
   
 

AMSTERDAM - "Ik zag geen andere mogelijkheid", benadrukte Volkert van der G. donderdag verschillende keren voor de rechtbank in Amsterdam. "Juist omdat ik Pim Fortuyn als een groot maatschappelijk gevaar zag, voelde ik een verantwoordelijkheid. Ik zag geen andere oplossing, dan hem dood te schieten. Ik ben niet de persoon die verantwoordelijkheid uit de weg gaat."

Die verklaring gaf de moordenaar van Pim Fortuyn zelf tijdens de eerste dag van zijn proces. Het was de eerste keer dat de 33-jarige man uit Harderwijk voor de rechtbank verscheen en daar persoonlijk toelichtte waarom hij tot zijn daad is gekomen.

Van der G. liet blijken dat het gevaar voor maatschappelijk kwetsbare groepen in Nederland zo groot werd door de opkomst van Fortuyn, dat de politicus vermoorden daarom geoorloofd was. De samenleving zou in zijn ogen minder worden getroffen door een moord op Fortuyn, dan door de negatieve gevolgen voor kwetsbare groepen in Nederland, als Fortuyn politieke macht zou krijgen.

Ook hoopte de verdachte dat de politiek meer vat op hem kon krijgen, dat de lijsttrekkers in de debatten meer inhoudelijke kritiek zouden leveren op Fortuyn. Van der G.: "Maar dat gebeurde niet. De kritiek gleed allemaal langs hem heen."

Officier van Justitie J. Plooy heeft sterke twijfels over de politieke motieven van Van der G. Volgens de aanklager worden de verklaringen van de verdachte door geen enkele getuige in het dossier ondersteund.

Plooy haalde een aantal passages aan van de verklaringen die familieleden, vrienden, collega's en zijn eigen vriendin hebben afgelegd. Zo vertelde de partner van de verdachte tegen de onderzoekers van het Pieter Baan Centrum (PBC) dat zij er niets van heeft gemerkt dat haar vriend zich zorgen maakte over de opkomst van Fortuyn. "Ik praat niet met haar over politiek", zo luidde Van der G.'s reactie.

De verdachte uit Harderwijk aarzelde veelvuldig bij het beantwoorden van de kritische vragen van aanklager Plooy. Hij benadrukte keer op keer dat hij is behept met "een sterk rechtvaardigheidsgevoel", dat hem ingeeft op te komen voor de zwakkeren in de samenleving. Op Plooys constatering dat zijn directe omgeving geen weet heeft gehad van zijn politieke dan wel maatschappelijke zorgen, zei hij: "Het klopt gewoon niet."

Van der G. erkende donderdag volmondig dat hij schuldig is aan de moord op Pim Fortuyn. Het is voor hem niet helemaal meer duidelijk wanneer het voor het eerst in hem opkwam om Fortuyn te belagen. Uit politieonderzoek bleek dat de verdachte op 22 maart vorig jaar aantoonbaar belangstelling kreeg voor de gangen van Fortuyn. Die aanwijzingen haalde de politie onder meer uit de computer van Van der G. Volgens de Harderwijker besloot hij pas een dag vóór de moord zijn plan ten uitvoer te brengen.

Van der G. heeft twee uur in de bosjes op het Hilversumse Mediapark gewacht op zijn slachtoffer. Toen Fortuyn de 3FM-studio verliet, liep Van der G. achter hem om, ten einde hem van achteren van dichtbij te kunnen neerschieten. Op die manier zou Fortuyn niet kunnen wegduiken en zou het risico anderen te raken beperkt blijven. Ook toen Fortuyn viel, bleef hij schieten. "Ik wilde er zeker van zijn dat het zou slagen." Tegelijkertijd erkende hij dat het gebruik van geweld "een zwaktebod" was.

Van der G. kocht het wapen naar eigen zeggen in 1998 of 1997, in een café in Ede. Munitie schafte hij in Den Haag aan. Aanleiding voor zijn bewapening zouden bedreigingen zijn geweest aan het adres van de Vereniging Milieu-Offensief (VMO), waar hij werkte.

Van der G. heeft zich volgens advocaat Th. Hiddema van de nabestaanden van Pim Fortuyn donderdag ontpopt als een ijskonijn. "De moord betekent kennelijk helemaal niets voor hem, zo bleek vandaag. Ik heb geen moment emotie bij hem gezien bij het herbeleven van het moment van de moord", constateerde de raadsman.

Aan het begin van het proces ontstond in de volgepakte extra beveiligde rechtszaal in Amsterdam Osdorp enig rumoer. Een vrouw scandeerde na binnenkomst van de verdachte leuzen zoals: "je hebt heel Nederland kapot gemaakt; je moet levenslang krijgen en je hebt een groot leider afgepakt." Na applaus van enkele Fortuynisten werd de dame uit de rechtbank gezet.

De zaak gaat maandag verder. Dan komt onder meer het rapport van het PBC, de onderzoekskliniek van justitie, aan de orde. Ook worden de psycholoog en psychiater ondervraagd, die Van der G. hebben onderzocht.

telegraaf