Volkert voer voor buitenlandse pers

Van een onzer verslaggevers

AMSTERDAM -Twee bijdragen over Volkert van der G. verwacht de Zwitserse radio SRG vandaag van correspondent Elsbet Gugger. De journaliste die sinds tien jaar haar werkterrein in Nederland heeft denkt nog over een mooie verwijzing naar het standbeeld van Fortuyn, dat vorige week zijn kop verloor.

,,Toch redelijk symbolisch voor het Nederland van de laatste maanden,’’ denkt ze. Iets met een land dat Kopflos is komt er in haar bericht. Een land zonder kop en straks ook nog zonder kippen.

De moord op Fortuyn echode zelfs in de Appenzell, zeg maar het tijdloze oer-Zwitserland. ,,Wat is er aan de hand in dat land?“ vroeg een bergboer aan Gugger. Ga het maar even uitleggen, daar hoog in de bergen.

Bijna alle correspondenten zijn het er wel over eens: tot aan het jaar 2002 berichtten ze aan hun thuisfront hoofdzakelijk over het poldermodel en prostitutie, drugs en euthanasie. Onverslijtbare maar herkenbare clichés voor televisiekijkers en krantenlezers in den vreemde.

Vandaag is het weer druk in Amsterdam. Van de New York Times tot VTM. Enige tientallen buitenlandse journalisten komen verslag doen van het vonnis tegen Volkert.

Sommigen moeten meteen door naar Den Haag want de electoraal gedecimeerde partij van Pim lijkt plots weer in beeld als mogelijke coalitiepartner van CDA en VVD. Leg het maar eens uit in The States of waar dan ook.

Ludger Kazmierczak is twee jaar correspondent van de Duitse televisiezender WDR in Nederland. Een politiek en economisch stabiel landje aan de Noordzeekust, dacht hij. Een landje dat bij Duitse toeristen is gewaardeerd om ‘zijn lekkere frietjes’. Geen brandende actualiteit dus.

Dat liep anders. Kazmierczak denkt nu tropenjaren te maken en somt eventjes wat nieuwsitems op die door de WDR prominent werden gebracht: Máxima, het gedoe rond haar vader, het huwelijk, de opkomst van Pim Fortuyn, de moord op de nieuwe volksheld, het Srebrenica-rapport, de val van het kabinet Kok, de val van de LPF, de dood van prins Claus, weer verkiezingen, de bouwfraude, het Albert Heijn-debacle, de mislukte formatie en het proces Volkert.

,,Normaal is dat wel genoeg voor tien jaar,’’ zegt Kazmierczak. Al dat ‘on-Nederlandse’ nieuws heeft volgens hem ook een louterend effect gehad voor de beeldvorming. ,,We zijn in de realiteit aanbeland. Nederland is niet meer of minder dan de omringende landen, hier spelen dezelfde problemen. Ik noem de alleen de immigratieproblematiek.’’

De belangstelling voor de moord op Fortuyn was extra groot in Frankrijk omdat deze speelde rond de tweede ronde van de presidentsverkiezingen, waarin de extreemrechtse Jean-Marie Le Pen een verrassende tegenkandidaat werd van Jacques Chirac, zegt Hervé Clerc. Hij is correspondent van het Franse persbureau AFP en zag in de opkomst van Fortuyn eerder een Europees dan typisch Nederlands fenomeen.

,,In heel Europa zag je al een verschuiving naar rechts.’’ De verbijstering in Frankrijk dat een politieke moord in het politiek zo tolerante Nederland kon gebeuren gaf ook Clerc de ruimte eens wat meer te vertellen over dat ‘andere’ Nederland. ,,Daar waar ook Amish-achtige mensen wonen, zoals in Staphorst.’’

Als Clerc nu constateert dat het opgehemelde poldermodel slagzij maakt en dat Nederland nu een zeer slechte beoordeling om de oren kreeg van Human Right Watch voor de aanpak van immigranten dan geeft dat weer een realistischer kijk op dit vaak zo idyllisch voorgestelde landje, meent hij.

Abigail Levene, hoofdredacteur van Reuters, merkt op dat als Nederland in het verleden ‘wereldnieuws’ voortbracht dat vooral kwam door zaken met een internationaal karakter die hier min of meer toevallig speelden. Het Joegoslavië-Tribunaal en het Lockerbieproces bijvoorbeeld. „

,,Sinds de moord op Fortuyn is dat wel wat anders geworden. Die moord werkt ook door, tot op de dag van vandaag.’’

Reuters legt zich vooral toe op financieel nieuws en had ook daarmee de handen vol aan Albert Heijn. Levene verwacht niettemin dat berichten over de wallen drugs, euthanasie ‘en tulpen’ weer terug zullen komen in de berichtgeving wanneer Nederland zichzelf weer wat hervonden heeft.

,,Zeker, het zijn clichés maar ze blijven populair.’’

Amersfoortse Courant