Wat is er voor bewijs tegen Volkert van der G.?

De hoeveelheid bewijs tegen de verdachte van de moord op Pim Fortuyn lijkt overstelpend. Bij Van der G. werd bij de arrestatie een vuurwapen gevonden. Als vast komt te staan dat de kogels die op Fortuyn zijn afgeschoten uit dat wapen kwamen en daarop vingerafdrukken van de verdachte staan, is er keihard bewijs.

Er is bovendien een flink aantal getuigen dat de schietpartij van nabij heeft gezien. Vier van hen hebben de schutter achtervolgd tot die werd gearresteerd. Ook zijn in de auto van Van der G. adressen gevonden van drie andere leden van de Lijst Pim Fortuyn (LPF) en plattegronden, wat eveneens belastend voor hem is.

Het OM zegt geen aanwijzingen te hebben dat de verdachte medeplichtigen had. Uit onderzoek van justitie blijkt dat Van der G. niet op de verkiezingsbijeenskomst in Breda is geweest waar Fortuyn enkele uren voor zijn dood sprak. Het verhaal van getuigen dat de verdachte daar had gepraat met twee mannen klopte dus niet.

Wat zijn de consequenties van het zwijgen van Van der G.?

Als er veel bewijs is, maakt het niet zoveel uit of de verdachte zwijgt. Rechters kunnen daarin zelfs een bevestiging van zijn schuld zien. Van der G. heeft na zijn arrestatie geen verklaring afgelegd, maar heeft wel zijn naam gegeven. Omdat hij in het belang van het onderzoek in beperking zit - hij mag niemand spreken behalve zijn advocaten - mogen zijn raadslieden niets over de zaak zeggen. Waarom Van der G. zwijgt, is dus niet bekend.

Wie verricht het onderzoek naar de moord op Pim Fortuyn?

De moord is gepleegd op het grondgebied van het politiekorps Gooi- en Vechtstreek. Binnen dit korps - dat valt onder het Openbaar Ministerie in Amsterdam - is een rechercheteam geformeerd dat de moord onderzoekt. Maandag zijn daar rechercheurs van andere regio's aan toegevoegd. Mogelijk is ook de hulp ingeroepen van het 'Escape'-team, dat is opgericht om dierenrechtenactivisme te bestrijden. De Amsterdamse fungerend hoofdofficier van justitie G. Hof stee coördineert het onderzoek. Eerst werd hij terzijde gestaan door twee officieren uit het team dat alle zaken uit Gooi en Vechtstreek behandelt. Maandag zijn zij vervangen door collega's met meer ervaring in moordzaken.

Wat is er over het moordwapen bekend?

Van der G. had geen wapenvergunning en was geen lid van een schietvereniging. Het OM wacht nog op de resultaten van het wapen- en munitieonderzoek van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), dat deze week wordt verwacht. Het NFI kijkt naar kaliber, kenmerken en bijzonderheden van het vuurwapen. Ook de kogels en hulzen - ieder vuurwapen laat unieke sporen achter - worden minutieus bestudeerd.

Het NFI heeft een databank van kogels en hulzen van schietincidenten. Daarin kan worden nagegaan of het wapen waarmee Fortuyn is vermoord, hetzelfde is als waarmee een milieuambtenaar in 1996 werd doodgeschoten.

De kans is groot dat Fortuyn is neergeschoten met een 9 millimeter wapen, zegt Jas van Driel, onafhankelijk wapenexpert. Ongeveer 80 procent van alle vuurwapens is van dit kaliber. Uit foto's en een situatieschets kan volgens Van Driel worden opgemaakt dat de hulzen bij het afvuren van het wapen naar links zijn gesprongen. 'Dat gebeurt alleen bij wapens van fabrikant Walther. De Walther P5 wordt door de Nederlandse politie gebruikt.' Volgens hem is het goed mogelijk dat de verdachte in het illegale circuit een politiepistool heeft bemachtigd. 'Daarvan verdwijnen er circa 50 per jaar.'

Waarom kon Van der G. zo snel worden gearresteerd?

Om 18.06 uur kreeg de meldkamer van de politieregio Gooi en Vechtstreek een 112-melding binnen dat er op Pim Fortuyn was geschoten. Onmiddellijk werd alle 'noodhulp' gealarmeerd, agenten die louter beschikbaar zijn voor calamiteiten. Vier auto's met ieder twee agenten reden met gillende sirenes naar een pompstation bij het Mediapark, waar de dienders een kogelwerend vest aantrokken.

Intussen kreeg de meldkamer om 18.07 uur een tweede melding dat vier personen de achtervolging hadden ingezet op de vermoedelijke dader. Een minuut later deed een van de achtervolgers via zijn mobiele telefoon verslag van wat hij zag. De agenten kregen deze informatie ook en wisten de verdachte snel te overmeesterden. Dat was om 18.12 uur, zes minuten na de schietpartij.

Zijn er aanwijzingen dat hij betrokken was bij radicale, gewelddadige groepen als het Dierenbevrijdingsfront (DBF)?

Van der G. heeft ooit deeluitgemaakt van de actiegroep Lekker Dier en heeft toen naar eigen zeggen aan acties deelgenomen. Er zijn geen concrete aanwijzingen dat Van der G. onlangs deelnam aan illegale acties, als het in brand steken van slachthuizen of het bevrijden van nertsen.

Hij werkt bij de Vereniging Milieu-Offensief (VMO) die systematisch procedeert tegen de bio-industrie. Maandag ontkenden zijn drie collega's op de website van VMO opnieuw betrokkenheid bij de moord. 'De enige verklaring die mogelijk kán zijn, is kortsluiting in het hoofd.'

Wel is Van der G. in 2000 op de publieke tribune van de rechtbank van Arnhem gesignaleerd tezamen met activisten toen pelsdierfokkers terechtstonden. Zij hadden op de supportersgroep van het DBF ingeslagen. Volgens een demonstrante was Van der G. mee om haar te steunen en had hij niets te maken met het DBF.

Door wie worden de drie advocaten van Van der G. betaald?

Volkert van der G. komt vermoedelijk in aanmerking voor rechtsbijstand, die hij moet aanvragen bij de Raad voor Rechtsbijstand in Amsterdam. De vergoeding voor de advocaat is in deze zaak volgens de raad na het eerste etmaal 75,78 euro per uur. Gewoonlijk wordt voor één advocaat 'toevoeging' verleend, maar de raad kan toestemming geven voor verdediging door extra advocaten.

Omdat er in deze zaak drie officieren het politie-onderzoek leiden, heeft de verdediging gemeend daar veel tegenover te moeten stellen.

Stijn Franken voert de verdediging, daarbij geholpen door zijn kantoorgenoten Britta Böhler en Victor Koppe.